Марий калык вургем – тӱвыран ик эн тӱҥ ужашыже. Тудо книга гаяк: лудын, ме калыкнан илыш радамжым, чон кӧргӧ поянлыкшым, тудын моторлык нерген умылымашыжым эскерена.«Калык вургемын тӱржӧ» этномозаика 9-ше школын 5 классыштыже тунемше-влакым XIX-ше курымсо марий вургем дене палдарыш, курык да олыкмарий-влакын вургем ойыртемышт нерген каласкалыш. Тиддеч посна кызытсе вургемын могай улмыжымат ончыкташ йӧн лие. Марий тӱрын поянлыкше, тудын кушто вераҥмыже, могай тӱсан улмыжо — чыла тиде йоча-влаклан палаш оҥай ыле. Марий ӱдырамашын ший окса гыч ыштыме вуйчиемжат шукыштым ӧрыктарен. Краеведений пӧлкаште улшо вургем-влакым ончен, чылан умыленыт: марий вургем — чынже денак сылне сымыктыш, марий тӱрызын кидше гыч лекше кугу поянлык. Йоча-влак уло кумылын марий тӱр нерген шке шонымашыштым каласкалышт.
