«Газет — чыла пагытлан»

6 мартыште кушкын толшо тукымлан лектын шогышо «Пионерская правда» газетын икымше номерже лекмылан 95 ий темын. Тиде газетым тендан ава-ачада, кова-кочада-влак лудыныт. Тудын лаштыклаштыже кугу элнан тӱрлӧ луклаж гыч самырык корреспондент ден писатель, сӱретче ден фотограф-шамычын шке шонкалымашыштым, эскерыме пашаштым, поро уверыштым ужаш лиеш. Нуно шочмо вер-шӧрышт дене, йоча организацийлашт дене мемнам палымым ыштат, шке таҥашыштлан тӱрлӧ оҥай йодыш-влакым колтылыт да тыге журналистикыште икымше ошкылым ыштат. Ятыр тукымын йӧратыме савыктышыж нерген мемнан книгагудын лудмо пӧлемыштыже «Газет — чыла пагытлан» лӱман ончер каласкала.

 Книгагудыш пагален ӱжына!


«Йоҥылышым ышташ права уке»

DSC02837Права лӱдыкшыдымылык школын «Мый да закон» черетан погынымашыштыже йоча-влак Марий Эл Республикысе МВД-н  экспертно-криминалистический рӱдержын специалистше-шамыч дене вашлийыныт. 28-ше номеран лицейын  8-ше классыштыже тунемше-влак криминалистический  экспертизын ышталтме историйже нерген, тыгак  кызытсе правоохранительный пашаште тудын рольжо могай — пален налыныт. 


«Поэзий — чияште» Республиканский сӱрет конкурс

Артур антонов журавли 2Республикын 100 ияш лӱмгечыж дене пырля тений кумдан палыме марий поэт-новатор Валентин Христофорович Колумбын шочмыжлан 85 ийым палемдена. Туын лӱмжӧ мыланна поснак шерге. Мемнан книгагудына В.Х.Колумбын лӱмжым кугешнен нумалеш да тудын творчествыжым самырык тукым коклаште шарымаште кажне ийын мероприятий-влакым ятыр эртара. Писательын юбилей ийже вашеш  ме«Поэзий — чияште» Республиканский сӱрет конкурсым увертарена. Тушто 10 гыч 20 ияш марте талантан самырык ӱдыр-рвезе-влак участвоватлен кертыт. Нуно шке мастарлыкыштым чия полшымо дене поэтын почеламут творчествыжым ончыктен пуышаш улыт. Тендан пашадам ме  20 апрел марте вучена. Рашрак — Положенийыште.

Тыланда оҥай шонымаш ден усталык шӱлышым тыланен кодына! 

Конкурсыш заявка 


«Ӱдырамаш чуриян огыл сар»

Тений, 2020 ийын, Кугу Отечественый сарыште Сеҥымашлан 75 ий темеш. Элна кажне геройым аклен шарна. Ий-влак эртат, шучко жапым шке шинча дене ужшо еҥ-влакат шагалемыт. Кызытсе самырык тукым — сарым илен лекше-шамычын кугезе уныкашт улыт. Садлан ветеран-влак дене кажне вашлиймаш моткочак шерге.

3 мартыште мемнан книгагудышто «Ӱдырамаш чуриян огыл сар» лӱман вашлиймаш эртен. Тушко ветеран ден оласе студент-влак погыненыт.


«Салтак чап ола-влак»

DSC09975Кугу Отечественный сарын историйыштыже героизмым, лӱддымылыкым ончыктышо пример ятыр уло. Еҥ-влак фронтыштат, тылыштат, партизан отрядыштат чот шогеныт. Кугыеҥ-влак дене пырля йоча-шамычат герой лийыныт. Курымашлык чапым еҥ-влак веле огыл, тыгак воинский часть, а эше пӱтынь олаят налын.

Кажне олан, кажне айдеме семынак, шке пӱрымашыже. Тушманын вийже ваштареш 71 кече Киев, 72 кече Одесса, 250 кече Севастополь, 900 кече Ленинград шогеныт. Москвам, Сталинградым, Минскым, Новороссийскым, Тулам, Керчьым, Смоленскым, Мурманскым, Брестым аралыше-влакын тӱшка подвигышт мемнан шарнымашыштына курымашлан кодеш. «Город-герой» ден «Крепость-герой» кӱкшӧ лӱм-влак лач тидын нергенак ойлат. 9-ше номеран школын 8-ше классыштыже тунемше-шамыч «Салтак чап ола-влак» исторический экскурсышто лийыныт. Йоча-влак икмыняр ола-влакын «город-герой» чап лӱмым налме историйыштым пален налыныт, шеҥгелан кодшо сар ий-влак нерген каласкалыше слайд-путешествийым эртеныт.


«Руш йылмын корныж да йолгорныж дене»

DSC01867 «Руш йылме – тӱнясе ик эн поян йылме, тыгодым нимогай кокытеланымашат лийын ок керт.»

В. Белинский.

21 февраль — Шочмо йылмын тӱнямбал кечыже. Шочмо йылмына дене ме шонена, ойлена, пашанам вораҥдарена. Шочмо йылме — тиде пӱтынь тӱня, калыкын илыше шарнымашыже, тудын чонжо, поянлыкше. «Руш йылмын корныж да йолгорныж дене»  лӱман йылме шагат руш йылмым палымаш, тудым келгынрак тунемаш манме кумыл дене эртаралтын. 9-ше номеран школын 7-ше классыштыже тунемше-влак тӱняште ятыр йылме улмо нерген, нунын коклаште южыжо молан йоммышт нерген пален налыныт да йылмым арален кодымын кӱлешлыкше нерген умыленыт. Тунемше-влаклан «Йылме нерген 25 оҥай факт» пуалтын ыле, нуно усталык пашамат ыштен онченыт. Теве тыге оҥайын да пайдалын эртен шочмо йылме кече!


«Марий йылме — мыйын шочмо йылме»

DSC09796

21 февральыште Шочмо йылмын тӱнямбал кечыже палемдалтеш. Тиде пайрем вашеш лудшо-влак дене марий йылмылан  пӧлеклалтше вашлиймаш ыле. Марий калыкын кок официальный диалектше уло: олыкмарий да курыкмарий.

Палыме руш писатель К.Г. Паустовскийын палемдымыж почеш, айдемын шочмо йылмым  палымыж дене тудын культур кӱкшытшӧ веле огыл, гражданский кӱлешлыкшат палдырна. Шочмо мландым йӧратымаш шочмо йылмым йӧратымаш деч посна ок лий. Тиде умылымаш негызеш  «Марий йылме — мыйын шочмо йылме» лӱман вашмутланымаш 9-ше номеран школысо 6, 7, 9 класслаште тунемше-влак дене  эртен.  Тушто йоча-влак кызытсе илышыште йылмым арален кодымо йодышым каҥашеныт. Марий йылмым умбакыжат вияҥдаш манын,  тудо моло калык-влак коклаштат кучылталт кертше манын, мом ыштыман? Нине да моло нергенат вашмутланымашышке тунемше-влак уло кумылын ушненыт.   


^
КӰШКӦ