Виртуал ончер-влак Электрон каталог Аклыммут

Руш писатель И.С.Тургеневын шочмыжлан — 200 ий

 

 

Иван Сергеевич Тургенев (1818-1883) — XIX курымын ик эн тале писательже, поэтше, кусарышыже. Тудын келыштарыме сылнымут системыже романын поэтикыжым Российыште веле огыл, тыгак вес эллаштат сайынак вашталтен. Писательын творчествыжлан кӧра  руш йылмыште  «нигилист», «тургеневская девушка» манме умылымаш-влак шочыныт. Тудын сылнымутшым моктенытат, вурсенытат, а  Тургенев шкенжын возымаштыже илыш мучкыжо тугай корным кычалын, кудыжо Российым пиаланым да пеледалтшым ышта.
Писательын юбилейже вашеш ме тыланда книгагудынан фондшо гыч И.С.Тургеневын икмыняр произведенийжым темлена. 


«Вӱдшат келге, сержат тура»

DSC077938 ноябрьыште талантан марий писатель Вениамин Михайлович Ивановлан 95 ий темын. Сылнымут корныжым тудо «Ямде лий» пионер газет гоч тӱҥалын. Вениамин Михайлович туныктышылан тунем лектын, Кугу Отечественный сарын участникше лийын. Сар деч вара республиканский газет ден журналлаште тыршен. Тудын сылнымут нумалтышыже поян лийын: почеламут, ойлымаш, повесть, пьесе, роман-влак.

В. Ивановын икымше кугу пашаже «Саскавий» ойлымаш лийын. Тиддеч посна кумдан палыме «Тӱтан» романже калык коклаште пагалымашым сулен. Тушто совет калыкын фашист ваштареш кучедалмыже сӱретлалтеш. Марий кундемыште советь власть лийме пагыт нерген «Арслан» романже каласкала. Писатель ятыр произведенийжым йоча-влаклан пӧлеклен. Тудын возымыжым пошкырт, татар, одо, венгер, эстон, чуваш йылшмылаш кусарыме.

Мастар сылнымутчын юбилейже вашеш  краеведений пӧлкаште «Вӱдшат келге, сержат тура» лӱман книга ончерым чумырымо. Марий сылнымутым пагалыше -влаклан тудо пайдале лиеш, шонена.

                                                                                                                          Книгагудыш пагален ӱжына!


Ӧрыктарыше тӱня: индеец-влакын кышашт почеш

CaOdTHki64YПриключений сынан литератур-влак коклаште индеец-шамыч нерген книга поснак кугу верым айла. Тиде калыкын тӱвыраже, илыш-йӱлаже, койыш-шоктышыжо писатель-влакым акрет годсек сымыстара. Классикыш савырныше тиде жанран книга-влакым мемнан ончерыштына ужаш сай йӧн уло. Тудо кокымшо пачашыште верланен. Ончер дене палыме лияш, ӧрыктарыше тӱняш миен толаш уло кумылын ӱжына.


«Тургым пагытын талешкыже-влак»

Герои2005-ше ий гыч Россий Калыкын икоян улмышт кечым палемда. Тиде кугыжаныш пайрем XVII курым тӱҥалтышсе исторический событийла дене чак кылдалтын.  1612 ий 4 ноябрьыште калык ополченийын сарзыже-влак Кузьма Минин да Дмитрий Пожарскийын вуйлатымышт почеш Моско олам польский интервент дечын утареныт.

Пайремын историйже, сарзын чапше да вийже, мемнан элна верчын кугешныме кумыл  да талешке-влак нерген «Тургым пагытын талешкыже-влак» лӱман книга ончерыште кӱлеш литературым муын кертыда.

                                 Книгагудыш пагален ӱжына!


«Марий вургемын поэзийже»

DSC06762Кажне калыкын тӱвыраштыже национальный вургем ик эн тӱҥ верым налын шога да вияҥ толшо кужу корныжым ончыкта. Калык вургемыште — мемнан вожна, уш-акылна, аралтыш вийна. «Марий вургемын поэзийже» этномозаике 29-ше номеран школын 7-ше классыштыже тунемше-влаклан марий калыкын поян вургемже нерген моткоч оҥай каласкален, вет вургем шке озаж нерген шуко каласкален кертеш: тудын ешыж нерген, ийготшо, пашам йӧратымыже да шуко моло нергенат. 


«Чодыран, ший вӱдан кундемна!»

DSC07217

Мемнан книгагудышто Марий Эл Республикын шочмо кечыжлан пӧлеклалтше «Чодыран, ший вӱдан кундемна!» почеламутым лудмо конкурс эртен. Ынде кумшо ий книгапӧртышкына талантан икшыве-влак шочмо кундемна нерген марий поэт-писатель-влакын возымо  сылнымутыштым лудаш погынат. Республикынан пайремже калыкнан икоян, келшен илымыжым ончыкта. Мотор пӱртӱсна, ныжыл йылмына, поян тӱвырана деке йӧратымашым почеламут корныла гоч почын пуаш — конкурсын тӱҥ шонымашыже.

Конкурсышто 43 участник вийжым терген. Нуно Йошкар-Ола, Морко, Мари-Турек, У Торъял, Шернур районла гыч толыныт. Чыланат моткоч сай ямдылалтыныт. Йоча-шамыч кум тӱшкалан шелалтыныт ыле: изирак, кыдалаш да кугурак ийготан тунемше-влак. Икшыве-влакын усталыкыштым профессиональный жюри аклен: поэт да писатель-влак А.А.Подольский, Г.Л. Сабанцев, А.А. Веселов, Ж.В. Кулалаева, журналист-влак Л.Н. Григорьева, Е.Ю. Моисеева. Конкурсант-влак кок номинацийыште таҥасеныт: «Почеламутым марла лудмаш» да «Почеламутым рушла лудмаш».

Сеҥыше-влакын лӱмышт:


Самырык тукымын XIII-шо лудмашыже

6eePxu7ZI8E18 октябрьыште книгагудыштына кок кугу событий лийын: В.Х.Колумбын литературно-мемориальный пӧлемжым почмо да традицийыш пурышо Самырык тукымын XIII-шо лудмашыжым эртарыме.

Кажне ийын эртаралтше вашлиймашыште Марий Элысе книгагудо пашаеҥ-влак деч посна Коми да Татарстан Республикыласе книгагудо специалист-влак погыненыт.

Мутланымашын темыже — «Книгагудо цифровой пагытыште: вияҥме корно». РФ тӱвыра министерстве цифровой технологийын вияҥмыжлан тӱткышым ышта, тудыжо тӱвыра да шинчымаш аланыште ятыр йодышым кораҥден кертшаш. Вашлиймашыште  книгагудылаште кумдан кучылталтше технологий-влакым презентоватлыме: мутлан, RFID-технологийым кучылтмаш, лудшо-влаклан ЛитРес коллекций гыч книга-шамычым темлымаш да молат.